روابط تهران و پاریس سال‌هاست پرتنش است: از بازداشت چندسالۀ شهروندان فرانسوی به اتهام‌های امنیتی تا برخورد نیروهای امنیتی ایران با دو کارمند سفارت فرانسه در تهران در تیرماه، که به احضار سفیر جمهوری اسلامی در پاریس انجامید. در مهرماه نیز پاریس در واکنش به تبلیغات رسمی تهران دربارهٔ اعتراض‌های دانش‌آموزی در فرانسه، بار دیگر سفیر جمهوری اسلامی را احضار کرد. هم‌زمانی حملات سایبری با اعتراض‌های خیابانی فرانسه را می‌توان در امتداد همین تنش‌ها دید.
با این حال، اهمیت ماجرای حملۀ سایبری اخیر تنها در گستردگی خسارات آن نیست. برخلاف آمریکا و اسرائیل، فرانسه در عملیات نظامی این دو کشور علیه جمهوری اسلامی ایران مشارکت ندارد و همواره کوشیده از ورود مستقیم به جنگ علیه رژیم تهران خودداری کند.
با این حال، از نظر سپاه پاسداران، عدم مشارکت در حملات آمریکا و اسرائیل لزوماً به معنای عدم مداخله نظامی نیست.
وزارت نیروهای مسلح فرانسه تأیید کرده است که جنگنده‌های رافال این کشور موشک‌ها و پهپادهای حکومت ایران را که منافع فرانسه یا حریم هوایی شرکای منطقه‌ای آن را تهدید می‌کردند، رهگیری و منهدم کرده‌اند. نیروهای فرانسوی مستقر در امارات متحد عربی نیز از آغاز جنگ در عملیات دفاع هوایی مشارکت داشته‌اند. فرانسه همچنین برای حفاظت از زیرساخت‌های نفتی عربستان سعودی در برابر حملات موشکی و پهپادی تهران، سامانه‌های دفاعی در منطقه و خاک عربستان مستقر کرده است.
فرانسه این اقدامات را در راستای اجرای تعهدات دفاعی خود می‌داند. اما از منظر نظامی، نتیجه روشن است: بخشی از تسلیحاتی که جمهوری اسلامی برای حمله به اهداف منطقه‌ای به کار گرفته، به دست نیروهای فرانسوی منهدم شده است. بنابراین، سپاه پاسداران فرانسه را نه بر اساس مواضع رسمی اش، بلکه بر پایه نقش نظامی‌اش در خنثی‌کردن حملات جمهوری اسلامی ایران به کشورهای منطقه ارزیابی کرده است.
چرا زیرساخت‌های غیرنظامی هدف قرار گرفتند؟
عملیات سایبری تهران در شب ۱۱ به ۱۲ اکتبر از نظر ماهیت با بسیاری از حملات سایبری پیشین تفاوت داشت. هدف عملیات، سرقت اطلاعات محرمانه یا نفوذ به شبکه‌های اداری نبود. هدف تهران از حمله به سامانه‌های کنترل تجهیزات برودتی، ایجاد خسارت فیزیکی و اقتصادی و آسیب رساندن به سامانه‌های غیرنظامی بوده است.
انتخاب این تجهیزات ممکن است ناشی از سهولت دسترسی به سامانه‌هایی با حفاظت ناکافی بوده باشد. در عین حال، واردکردن خسارت به فعالیت‌های روزمره اقتصادی، بدون نیاز به حمله نظامی مستقیم، می‌تواند وسیله‌ای برای تحمیل هزینه به کشورهای مخالف جمهوری اسلامی باشد. در واقع، سپاه پاسداران هدفی را انتخاب کرده که هم از نظر فنی در دسترس بوده و هم از نظر اقتصادی و روانی خسارت‌زا بوده است.
اما توانایی تخریب با توانایی بازدارندگی یکسان نیست. جمهوری اسلامی با هدف قراردادن زیرساخت‌های غیرنظامی فرانسه ممکن است کشوری را که از مشارکت در حملات تهاجمی علیه ایران پرهیز کرده است، به اتخاذ مواضع سخت‌گیرانه‌تر سوق دهد. این حمله همچنین ممکن است افکار عمومی فرانسه را در بستر بحران اقتصادی جاری بیش از گذشته علیه جمهوری اسلامی برانگیزد.
در عین حال، نمی‌توان حمله سایبری سپاه پاسداران را جدا از مجموعه فعالیت‌هایی بررسی کرد که دولت‌های غربی در ماه‌های اخیر به جمهوری اسلامی نسبت داده‌اند. در ۱۲ اکتبر گذشته، فرانسه همراه با بریتانیا، آمریکا و شمار دیگری از کشورها، بیانیه مشترکی درباره اقدامات خشونت‌آمیز و خرابکارانه جمهوری اسلامی منتشر کرد. این بیانیه از جمله به ارزیابی بریتانیا درباره دخالت ایران در حادثه ۲۷ سپتامبر در پایگاه هوایی فیرفورد اشاره داشت.
این سند نشان می‌دهد که نگرانی دولت‌های غربی از عملیات جمهوری اسلامی، به حملات سایبری در فرانسه و دیگر کشورهای اروپایی محدود نمی‌شود. این سند همچنین نشان می‌دهد که این کشورها، پیش از اعلام رسمی حمله سایبری تهران به تجهیزات برودتی، در حال شکل‌دادن به موضعی مشترک در برابر مجموعه‌ای از تهدیدهای امنیتی تهران بوده‌اند.
مسئله مهم دیگری که کمتر مورد توجه قرار گرفته، سطح تصمیم‌گیری درباره حملات سایبری سپاه پاسداران به فرانسه و دیگر کشورهای اروپایی است. پرسش تعیین‌کننده در این بین این است که آیا جمهوری اسلامی می‌تواند از این توانایی برای تغییر رفتار دولت‌های اروپایی استفاده کند یا با گسترش حملات سایبری، دامنه کشورهایی را افزایش خواهد داد که خود را ناگزیر از مقابله مستقیم‌تر با دستگاه امنیتی آن می‌بینند.
